Witamy w naszym serwisie
Dodaj do ulubionych Strona startowa Napisz do nas! Dołącz do nas na Facebook'u

prof. Krystyna Pawłowicz

Suwerenność RP w kontekście członkostwa w UE oraz Traktatu Lizbońskiego.

Profesor Krystyna Pawłowicz, pracownik naukowy Uniwersytetu Warszawskiego, sędzia Trybunału Stanu, na sierpniowym spotkaniu MKD poruszyła problemy suwerenności Polski we Wspólnotach Europejskich oraz jej przyszłości po ewentualnym ratyfikowaniu traktatu lizbońskiego.

Podczas swojego wykładu prof. Pawłowicz najpierw przedstawiła przepisy Konstytucji, mówiące tym, że władza zwierzchnia należy do Narodu, że Posłowie ślubują strzec suwerenności i interesów państwa, oraz że Prezydent ma czuwać nad przestrzeganiem Konstytucji i stać na straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa oraz nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium. Następnie zacytowała artykuł drugi Traktatu Akcesyjnego, w którym państwa członkowskie „od dnia przystąpienia związane są postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot (…) przed dniem przystąpienia”. Po czym wskazała, że znaczna część wspólnotowych norm prawnych została wprowadzona do polskiego systemu prawnego bezpodstawnie. Przykładem były orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, które nie mają charakteru aktów prawnych – co jest niezbędne, zgodnie z zacytowanym powyżej przepisem Traktatu Akcesyjnego, do wprowadzenia ich do polskiego systemu prawnego – a jako takie były i są traktowane.

Prof. Pawłowicz podkreśliła, że instytucje naszego państwa, mające stać na straży suwerenności, dobrowolnie zrzekły się swoich praw. Trybunał Konstytucyjny po przystąpieniu Polski do Wspólnot Europejskich przestał sprawdzać zgodność przepisów wspólnotowych z Konstytucją. Sejm, ustawą o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem RP w Unii Europejskiej, zrzekł się kontroli nad działaniami rządu.

W tej atmosferze zaniechań Polska stanęła przed problemem ratyfikacji kolejnego traktatu reformującego Wspólnoty Europejskie – traktatu z Lizbony. Traktat lizboński niesie zmiany, które zagrażają i tak już nadwątlonej, chociażby przez wspólnotowy „deficyt demokracji”, suwerenności państw członkowskich. Prof. Pawłowicz podkreśliła, że instytucje wspólnotowe cechuje nie tyle deficyt, co kompletny brak demokracji, a Parlament Europejski, ze względu na brak inicjatywy ustawodawczej, jest parlamentem jedynie z nazwy. Suwerenności państw członkowskich zagraża m.in. zapisana w traktacie procedura uproszczona – umożliwiająca zmianę traktatów wspólnotowych z pominięciem zasady jednomyślności. Traktat lizboński, dzięki procedurze uproszczonej, mógłby być ostatnim traktatem reformującym Wspólnoty – ustanowiona na jego mocy Unia Europejska nie musiałaby już więcej w zakresie ładu konstytucyjnego pytać swoich członków o zgodę.

W czerwcu niemiecki Federalny Trybunał Konstytucyjny uznał traktat lizboński za zgodny z niemiecką konstytucją, ale jednocześnie wskazał, że konieczne jest wzmocnienie roli obu izb niemieckiego parlamentu w procesie decyzyjnym. To pociągnie za sobą potrzebę zmiany niemieckiej ustawy o ratyfikacji traktatu i de facto oddali w czasie jego ratyfikację za naszą zachodnią granicą. Ta sytuacja, zdaniem prof. Pawłowicz, jest to dowodem na to, że nawet Niemcy, jako głowni architekci Wspólnot, obawiają się utraty suwerenności. W odróżnieniu jednak od Polski, nie zaprzestały o swoją suwerenność dbać. Powinniśmy wyciągnąć wnioski dla siebie, bo jeżeli Niemcy, ze swoim potencjałem, obawiają się traktatu lizbońskiego, to jego konsekwencje będą znacznie bardziej dolegliwe dla państw od Niemców słabszych.

Po wykładzie odbyła się dyskusja, w której podniesiono – między innymi – że polskie organy władzy ustawodawczej i wykonawczej nie mogły przekazać do Wspólnot więcej kompetencji niż same miały.

Ciekawym wątkiem dyskusji była próba ustalenia podmiotowości tworzącej się Unii Europejskiej – czy jest to organizacja międzynarodowa, organizacja ponadnarodowa, czy też nowe państwo. W konsekwencji, wymieniono opinie na temat źródeł prawa wspólnotowego i wskazano na nierówność pozycji członków Wspólnot wobec instytucji wspólnotowych, które nie znajdują odzwierciedlenia w prawie międzynarodowym. Przedyskutowano także możliwość wystąpienia Polski z Unii. Jak podkreśliła prof. Pawłowicz, analizowanie prawa wspólnotowego w odniesieniu do istniejących systemów prawnych jest błędne i może prowadzić do nieporozumień, ponieważ Unia Europejska to tworząca się na naszych oczach nowa jakość w świetle prawa międzynarodowego.

Poruszone także i w dyskusji orzeczenie niemieckiego Federalnego Trybunału Konstytucyjnego skomentował Stefan Hambura, adwokat z Berlina zajmujący się zagadnieniami prawa europejskiego.

Uczestnicząca w spotkaniu przedstawicielka portalu www.fronda.pl zaapelowała o poparcie dla Listu do polityków w sprawie zabezpieczenia suwerenności Polski, który został opublikowany po orzeczeniu niemieckiego Federalnego Trybunału Konstytucyjnego.

List można poprzeć tutaj:
List

Podyskutuj na forum